Haber Özeti: AK Parti’nin üzerinde çalıştığı yeni düzenleme ile 1 Temmuz 2022’den sonra üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere 2026-2027 akademik yılından itibaren geri dönüş hakkı tanınması planlanıyor.
Üniversite öğrenci affı kimleri kapsıyor?
Yükseköğretim sisteminde uzun süredir beklenen geniş kapsamlı öğrenci affı için düğmeye basıldı. AK Parti Meclis Grubu tarafından hazırlanan ve son şekli verilen taslak metne göre, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun üniversite kaydı silinen veya eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan bireyler bu haktan yararlanabilecek. Düzenleme, sadece teorik eğitimleri değil, özellikle pratik eksikliği nedeniyle mezun olamayan binlerce genci odağına alıyor.
Hazırlanan teklifin yasalaşmasıyla birlikte hak sahiplerinin 2026-2027 güz dönemi itibarıyla ders başı yapması hedefleniyor. Meclis gündemine gelmesi beklenen bu hamle, sadece bir geri dönüş imkanı sunmakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomik ve sosyal nedenlerle eğitim hayatından uzaklaşan nitelikli iş gücünün yeniden sisteme kazandırılmasını amaçlıyor. Özellikle uygulamalı eğitim aşamasında takılan öğrenciler için bu durum hayati bir fırsat niteliği taşıyor.
Öğrenci affı başvuru şartları neler olacak?
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici tarafı, geçmiş yıllardaki aflardan farklı olarak daha spesifik gruplara odaklanmasıdır. Tıp, veterinerlik, gastronomi, tarım ve turizm gibi doğrudan uygulama gerektiren bölümlerde okuyan ancak staj veya saha çalışması aşamasında başarısız olan ya da bu sürece hiç başlayamayan öğrenciler öncelikli olacak. Geçmiş veriler incelendiğinde, daha önceki aflarda 100 bin kişilik bir potansiyel öngörülmesine rağmen sadece 5 bin civarında bir başvuru alındığı görülüyor. Bu düşük katılımın ardından yetkililer, başvuru şartlarını daha esnek ve ulaşılabilir tutmayı planlıyor.
Geçtiğimiz yıllarda uygulanan benzer modellerde, terör suçları dışındaki tüm nedenler af kapsamında değerlendirilmişti. 2026 düzenlemesinde de benzer bir disiplin ve güvenlik kriterinin korunması bekleniyor. AK Parti kaynaklarından gelen bilgiler, bu seferki çalışmanın akademik takvime tam uyum sağlaması için titizlikle yürütüldüğünü ve Yükseköğretim Kanunu içerisindeki aksayan yönlerin bu vesileyle onarılacağını işaret ediyor.
Akademisyenlerin emeklilik yaşı değişiyor mu?
Taslak metin sadece öğrencileri değil, üniversitelerin mutfağındaki isimleri yani öğretim üyelerini de yakından ilgilendiriyor. Mevcut sistemde 67 olan öğretim üyeleri için yaş haddinin 72‘ye çıkarılması masadaki en güçlü seçeneklerden biri olarak duruyor. Bu hamle, özellikle Anadolu’daki yeni kurulan üniversitelerde yaşanan deneyimli hoca eksikliğinin giderilmesi ve akademik birikimin daha uzun süre sisteme katkı sağlaması açısından kritik bir önem taşıyor.
Eğitim uzmanları, yaş haddinin yükseltilmesini tecrübeli akademisyenlerin danışmanlık süreçlerinde kalması adına olumlu bulurken, öğrenci affının ise iş gücü piyasasındaki diploma beklentisini karşılayacağını belirtiyor. Vatandaş nezdinde ise bu durum, ekonomik zorluklar nedeniyle okulunu bırakıp çalışmaya başlayan gençlerin, iş hayatını aksatmadan lisans diploması sahibi olabilmesi için ikinci bir şans anlamına geliyor.
Türkiye’de öğrenci aflarının tarihsel süreci nedir?
Türkiye’de yükseköğrenim afları neredeyse her 4-5 yılda bir gündeme gelen geleneksel bir düzenleme halini almıştır. Cumhuriyet tarihinin ilk büyük öğrenci affı 1946 yılında çıkarılmış, ardından 1980, 1992, 2008 ve en son 2022 yıllarında kapsamlı yasalar yürürlüğe girmiştir. Ancak YÖK verilerine göre, her çıkan af bir öncekine göre daha az talep görmeye başlamıştı.
Yetkililer, bu yeni dönemin sadece bir ‘kayıt yenileme’ değil, aynı zamanda üniversitelerin teknolojik altyapısına uyum sağlama süreci olacağını vurguluyor. 2026-2027 dönemine kadar tamamlanması beklenen dijital dönüşüm çalışmalarıyla birlikte, aftan yararlanan öğrencilerin uzaktan eğitim ve hibrit model imkanlarından da daha geniş çapta faydalanması öngörülüyor.